Hemen hemen herkes moral bozukluğu dönemlerini bilir — bunlar hayatın bir parçasıdır. Ancak çökkün ruh hali, isteksizlik ve neşe ile ilgi kaybı iki hafta veya daha uzun süre devam ediyorsa ve günlük yaşamı etkiliyorsa, bunun ardında depresif bir gelişim olabilir. Bu bir karakter zayıflığı veya kişisel başarısızlık değil, en sık görülen ve aynı zamanda en iyi tedavi edilebilen hastalıklardan biridir. Önemli olan her şeyden önce şudur: Ne kadar erken destek alırsanız, çıkış yolu o kadar kolay olur.
Olası nedenler
Depresif Atak
En az iki hafta boyunca sürekli devam eden, isteksizlik ve sevinç duyamama ile birlikte görülen çökkün bir ruh hali; buna genellikle uyku bozuklukları, değişen iştah, konsantrasyon sorunları ve kafada dönüp duran düşünceler eşlik eder. Bu durum dışarıdan görünür bir neden olmadan da ortaya çıkabilir; oluşumunda biyolojik, psikolojik ve sosyal etkenler birlikte rol oynar.
Yüklenme ve Tükenmeye Reaksiyon
Uzun süreli stres, işte veya özel hayatta kronik aşırı yüklenme veya krizlerden sonra. Anlaşılabilir tükenme ile tedavi gerektiren bir depresyon arasındaki sınır akışkandır — tam da bu nedenle «göğüslemek» yerine profesyonel bir değerlendirme yapmak önemlidir.
Fiziksel Nedenler
Bazı fiziksel hastalıklar çok benzer semptomlar yaratır: tiroid az çalışması, D vitamini, B12 vitamini veya demir eksikliği, hormonal değişiklikler veya ilaçların yan etkileri. Bunlar doktor tarafından da kontrol edilir çünkü iyi bir şekilde giderilebilirler.
Süregelen Yas
Bir kayıptan sonra derin üzüntü normal, sağlıklı bir süreçtir. Alışılmadık şekilde uzun sürerse, kötüleşirse veya her şeye bakışı engellerse, bundan tedavi gerektiren bir depresyon gelişebilir.
Doktorda tipik adımlar
- 1Başlangıçta dinlemek vardır: Şikayetler ne zamandan beri mevcut, günlük yaşamınızı ne kadar etkiliyorlar, yıpratıcı olaylar yaşandı mı? Kısa, standartlaşmış anketler doktorun ciddiyeti nesnel olarak değerlendirmesine yardımcı olur — hafif bir ataktan şiddetli bir atağa kadar.
- 2Şikayetlere, tıbbi geçmişe ve muayene bulgularına bağlı olarak fiziksel nedenler de araştırılır — bunun için hedefe yönelik kan tetkikleri, örneğin tiroid değerlerinin ölçülmesi, yararlı olabilir. Böylece iyi tedavi edilebilen fiziksel bir neden gözden kaçırılmaz.
- 3Birlikte bir yol seçilir. Daha hafif formlarda eşlik eden görüşmeler, psikoterapi ve günlük yaşama yakın önlemler ön plandadır. Orta ila şiddetli formlarda ek olarak ilaç tedavisi anlamlı olabilir — bu konudaki karar her zaman birlikte ve sizin tempoda alınır.
- 4Takip düzenli olarak gözden geçirilir ve uyarlanır. İyileşme genellikle biraz zaman gerektirir ve dalgalar halinde ilerler — geriye gidişler bunun bir parçasıdır ve tedavinin işe yaramadığı anlamına gelmez.
Kendiniz için neler yapabilirsiniz
- Günlük bir yapı tutun: sabit kalkma ve uyku saatleri ile birkaç küçük, planlanabilir aktivite, isteğiniz olmasa bile size destek sağlar.
- Açık havada hareket kanıtlanmış şekilde ruh halini iyileştirici etki gösterir — düzenli yürüyüşler bile sayılır, spora gerek yoktur.
- Özellikle içe kapanma dürtüsü büyükse bile iletişimde kalın. Güvendiğiniz bir insanla kendinizi nasıl hissettiğiniz hakkında konuşun.
- Kendinize baskı yapmayın: İyileşme bir başarı yarışması değildir. Küçük adımlar da ilerlemedir.
Çökkün ruh haliniz iki haftadan uzun sürüyorsa, uykunuz, iştahınız veya konsantrasyonunuz belirgin şekilde bozuluyorsa, neredeyse hiç neşe duymuyorsanız veya işiniz ve ilişkileriniz bundan zarar görüyorsa bir aile hekimi, psikiyatrist veya psikoterapistle görüşün. «Yeterince kötü» olana kadar beklemenize gerek yok — tam tersine, erken dönemde en kolaydır.
Sık sorulan sorular
- Depresyon «gerçek» bir hastalık mıdır?
- Evet. En sık görülen hastalıklar arasındadır ve kanıtlanabilir biyolojik, psikolojik ve sosyal nedenleri vardır — utanılacak bir şey değildir ve «kendini toparlayarak» geçebileceği bir şey de değildir.
- Hemen ilaç almak zorunda mıyım?
- Hayır. Daha hafif formlarda görüşmeler ve psikoterapi ön plandadır. İlaçların ne zaman ve nerede anlamlı olduğuna doktorunuzla birlikte karar verirsiniz — şiddete ve seyire bağlı olarak.
- İlk olarak kime başvurmalıyım?
- Aile hekiminiz iyi bir ilk başvuru noktasıdır: Fiziksel nedenleri dışlayabilir ve sizi hedefli şekilde yönlendirebilir. Doğrudan psikiyatriste veya psikolojik psikoterapiste başvurmak da mümkündür.
Gidip gitmeyeceğinizden veya kime gideceğinizden emin değil misiniz? Şikayetlerinizi anlatın — size yakınınızda uygun bir muayenehane bulalım.