A do të thotë Palliative Care që nuk bëhet më asgjë?

Jo — bëhet shumë, vetëm me një qëllim tjetër: të lehtësojë simptomat dhe të ruajë cilësinë e jetës. Palliative Care mund gjithashtu të vazhdojë paralelisht me trajtime të tjera dhe nuk i zëvendëson ato domosdoshmërisht.

Kur është momenti i duhur për të filluar?

Më herët sesa mendojnë shumë: Një përfshirje e hershme lehtëson më mirë simptomat dhe jep kohë për të planifikuar me qetësi. Mund ta diskutoni temën në çdo kohë me mjeken tuaj — një bisedë nuk ju detyron për asgjë.

A mund të përkujdesem në shtëpi?

Në shumë raste po. Mjekja e familjes, Spitex dhe shërbimet mobile palliative të specializuara punojnë së bashku për këtë; ku është e nevojshme, janë të mundshme edhe transferime në një stacion paliativ ose në një hospic — dhe shpesh edhe kthimi në shtëpi.

A mbështeten edhe të afërmit e mi?

Po, shprehimisht. Të afërmit marrin udhëzime, biseda dhe oferta lehtësimi, sepse forca e tyre është thelbësore për përkujdesjen. Edhe pas një lamtumire, shumë ekipe ofrojnë shoqërim në zi.

Sa kushton Palliative Care?

Trajtimi dhe kujdesi infermieror funksionojnë sipas kushteve të zakonshme nëpërmjet sigurimit bazë. Për qëndrimin dhe përkujdesjen, p.sh. në hospic ose shtëpi pleqsh, mund të lindin pjesëmarrje personale financiare sipas institucionit — shërbimi social ose kasa juaj ndihmon për ta sqaruar këtë për situatën tuaj.

A shkaktojnë varësi ose hutim ilaçet e forta kundër dhimbjes?

Të dozuara drejt dhe të shoqëruara nga mjeku, qëllimi është lirimi nga dhimbja me vetëdije, jo gjumë artificial. Efektet anësore si lodhja fillestare mund të kontrollohen mirë në përgjithësi, dhe një varësi në kuptimin e zakonshëm nuk është në plan të parë në këtë përdorim.

Palliative Care — Rrjedha, përgatitja & kostot

Palliative Care shoqëron njerëzit me një sëmundje të rëndë, që përparon — me qëllim të lehtësojë simptomat dhe ta bëjë kohën e mbetur sa më të mirë të jetë e mundur. Ajo nuk është thjesht shoqërim në vdekje: ajo mund të fillojë herët në rrjedhën e sëmundjes dhe të vazhdojë paralelisht me trajtime të tjera. Në qendër qëndroni ju me nevojat tuaja — fizike, psikologjike, sociale dhe, nëse dëshironi, shpirtërore — si dhe të afërmit tuaj.

Fushat tipike të përdorimit

Lehtësimi i dhimbjeve dhe mungesës së frymës
Të përziera, humbje oreksie dhe lodhje
Ankthi, shqetësimi dhe gjendja e pikëlluar
Lehtësimi dhe shoqërimi i të afërmve
Planifikimi paraprak, p.sh. me porosi testamentare mjekësore
Organizimi i përkujdesjes në shtëpi, në shtëpi pleqsh ose në spital

Kështu zhvillohet

1Në fillim është një bisedë e hollësishme: Ekipi regjistron simptomat tuaja, situatën tuaj jetësore dhe mbi të gjitha, çfarë është e rëndësishme për ju — gjithçka tjetër udhëhiqet nga kjo.
2Simptomat të cilat janë barrë si dhimbjet, mungesa e frymës ose të përziera lehtësohen në mënyrë të synuar; mjekja i përshtatet vazhdimisht medikamentet sipas efektit dhe durueshmërisë.
3Sipas nevojës vijnë edhe profesionistë të tjerë — infermierë, psikologë, shërbim social, pastorim ose fizioterapi — dhe koordinohen me njëri-tjetrin.
4Shoqërimi zhvillohet atje ku dëshironi të jetoni: në shtëpi me mbështetjen e mjekut tuaj të familjes dhe Spitex të specializuar, në shtëpinë e pleqve, në një stacion paliativ ose në një hospic.
5Në momente të qeta mund të shënoni dëshirat tuaja për trajtimin e mëtejshëm, p.sh. në një porosi testamentare mjekësore — që në rast emergjence të vepruhet sipas vullnetit tuaj.

Kështu përgatiteni

Mendoni se çfarë është më e rëndësishme për ju për kohën që vjen — këto mendime u japin bisedave një drejtim të mirë.
Merrni me vete një person të besuar në bisedat e rëndësishme.
Sillni me vete dokumentet ekzistuese, p.sh. raporte mjekësore, listën e medikamenteve ose një porosi testamentare ekzistuese mjekësore.

Efektet anësore & rreziqet

Medikamentet lehtësuese mund të kenë efekte anësore si lodhje, konstipacion ose të përziera; ekipi peshon vazhdimisht përfitimet dhe barrën me ju.
Bisedat për sëmundjen dhe fundin e jetës mund të jenë emocionalisht të turbullta — ato ndodhin në ritmin tuaj, dhe asgjë nuk duhet diskutuar që ju nuk dëshironi ta diskutoni.
Trajtimi i mirë i dhimbjes nuk e shkurton jetën — kjo shqetësim i përhapur është i pabazuar; qëllimi është cilësia e jetës.

Pas kësaj — dhe kur duhet të kontaktoni

Shoqërimi përshtatet vazhdimisht me situatën tuaj — ajo që është e drejtë sot, mund të jetë ndryshe nesër, edhe vendi i përkujdesjes. Forcat në luhatje dhe gjendja e ndryshme ditore janë pjesë e rrjedhës. Kontaktoni ekipin trajtues nëse simptomat si dhimbjet, mungesa e frymës ose shqetësimi rriten pavarësisht trajtimit, shfaqen simptoma të reja ose situata në shtëpi bëhet shumë e vështirë për ju ose të afërmit tuaj — shumë ekipe janë të disponueshme 24 orë në ditë, dhe një njoftim i hershëm shpesh shmang rastet urgjente.

Kostot & sigurimi

Trajtimi mjekësor dhe kujdesi infermieror në kuadër të Palliative Care janë të mbuluara sipas kushteve të zakonshme nga sigurimi bazë — në spital, në stacionin paliativ, në shtëpi nëpërmjet shërbimeve Spitex të urdhëruara nga mjeku ose në shtëpinë e pleqve; tarifat personale dhe pjesëmarrja në kosto vlejnë si zakonisht. Megjithatë, jo gjithçka mbulohëet nga kasa: për kostot e qëndrimit dhe përkujdesjes, p.sh. në një hospic ose shtëpi pleqsh, mund të lind pjesëmarrje financiare personale, të cilat rregullohen ndryshe sipas institucionit dhe kantonit. Në rast dyshimi pyetni kasën tuaj ose shërbimin social — këto informacione shërbejnë për orientim, pa garanci.

Pyetje të shpeshta

A do të thotë Palliative Care që nuk bëhet më asgjë?: Jo — bëhet shumë, vetëm me një qëllim tjetër: të lehtësojë simptomat dhe të ruajë cilësinë e jetës. Palliative Care mund gjithashtu të vazhdojë paralelisht me trajtime të tjera dhe nuk i zëvendëson ato domosdoshmërisht.
Kur është momenti i duhur për të filluar?: Më herët sesa mendojnë shumë: Një përfshirje e hershme lehtëson më mirë simptomat dhe jep kohë për të planifikuar me qetësi. Mund ta diskutoni temën në çdo kohë me mjeken tuaj — një bisedë nuk ju detyron për asgjë.
A mund të përkujdesem në shtëpi?: Në shumë raste po. Mjekja e familjes, Spitex dhe shërbimet mobile palliative të specializuara punojnë së bashku për këtë; ku është e nevojshme, janë të mundshme edhe transferime në një stacion paliativ ose në një hospic — dhe shpesh edhe kthimi në shtëpi.
A mbështeten edhe të afërmit e mi?: Po, shprehimisht. Të afërmit marrin udhëzime, biseda dhe oferta lehtësimi, sepse forca e tyre është thelbësore për përkujdesjen. Edhe pas një lamtumire, shumë ekipe ofrojnë shoqërim në zi.
Sa kushton Palliative Care?: Trajtimi dhe kujdesi infermieror funksionojnë sipas kushteve të zakonshme nëpërmjet sigurimit bazë. Për qëndrimin dhe përkujdesjen, p.sh. në hospic ose shtëpi pleqsh, mund të lindin pjesëmarrje personale financiare sipas institucionit — shërbimi social ose kasa juaj ndihmon për ta sqaruar këtë për situatën tuaj.
A shkaktojnë varësi ose hutim ilaçet e forta kundër dhimbjes?: Të dozuara drejt dhe të shoqëruara nga mjeku, qëllimi është lirimi nga dhimbja me vetëdije, jo gjumë artificial. Efektet anësore si lodhja fillestare mund të kontrollohen mirë në përgjithësi, dhe një varësi në kuptimin e zakonshëm nuk është në plan të parë në këtë përdorim.